Veri temizleme; bir veri setindeki tutarsızlıkların, hataların ve eksik bilgilerin  tespit edilip düzeltilmesi veya kaldırılması sürecidir.Amaç, verinin doğruluğunu, geçerliliğini ve bütünlüğünü  artırarak analiz için güvenilir hale getirmektir. Veri temizleme sürecinde araştırmacı, hatalı (örneğin yanlış girilmiş kilo değeri), eksik (örneğin yaş bilgisi boş) veya biçimsel olarak uyumsuz verileri sistematik biçimde kontrol eder ve düzeltir. Bu işlem “veri arıtma”, “veri temiz

İstatistiksel analiz, nicel veriler kullanarak eğilimleri, kalıpları ve ilişkileri araştırmak anlamına gelir. Bilim insanları, hükümetler, işletmeler ve diğer kuruluşlar tarafından kullanılan önemli bir araştırma aracıdır. Geçerli sonuçlar çıkarmak için istatistiksel analiz, araştırma sürecinin en başından itibaren dikkatli planlama gerektirir. Varsayımlarınızı belirtmeli ve araştırma tasarımınız, örnek büyüklüğünüz ve örnekleme prosedürünüz hakkında kararlar vermelisiniz. Ör

Veri toplama, gözlem veya ölçümlerin sistematik bir şekilde toplanması sürecidir. İster iş dünyası, ister kamu, ister akademik amaçlarla araştırma yapıyor olun, veri toplama size araştırma probleminiz hakkında ilk elden bilgi ve özgün içgörüler kazandırır. Alanlar arasında yöntemler ve amaçlar farklılık gösterebilse de, veri toplamanın genel süreci büyük ölçüde aynı kalır. Veri toplamaya başlamadan önce şunları düşünmeniz gerekir: Araştırmanın amacı Toplayacağınız verinin tür

Kartopu örnekleme, mevcut katılımcıların yeni katılımcıları işe alarak örneğin büyümesini sağladığı olasılık dışı bir örnekleme yöntemidir. Bu yöntem, belirli özelliklere sahip ve başka türlü tanımlanması zor kişiler (örneğin nadir bir hastalığı olan insanlar) hakkında araştırma yapmak için son derece kullanışlıdır. Zincir örnekleme veya ağ örnekleme olarak da bilinen kartopu örnekleme, bir veya daha fazla katılımcıyla başlar. Ardından bu katılımcıların yönlendirmeleri temeli

Kota örnekleme, araştırmacıların belirli bir sayıda ya da orandaki katılımcıyı rastgele olmayan bir şekilde seçtiği bir örnekleme yöntemidir. Bu yöntemde, araştırmacı önceden belirlediği sayıya ulaşana kadar katılımcı toplar ve bu belirlenen sayıya "kota" adı verilir. Yöntemin temel mantığı oldukça basittir: Önce araştırma yapılacak toplumu birbirinden ayrı alt gruplara (tabakalara) bölersiniz, sonra her bir alt grup için belirlediğiniz sayıya ulaşana kadar katılımcı toplama

İstatistiksel analizlerde sıkça karşılaştığımız bir soru vardır: "İki farklı grup arasında gerçekten anlamlı bir fark var mı?" İşte tam bu noktada Bağımsız Örneklemler T Testi devreye giriyor. Bu yazıda, bu testin ne olduğunu, nasıl kullanıldığını ve nelere dikkat etmeniz gerektiğini detaylıca ele alacağız. Bağımsız Örneklemler T Testi Nedir? Bağımsız Örneklemler T Testi, iki farklı gruptaki vakaların ortalamalarını karşılaştırmak için kullanılan bir istatistiksel prosedürdür

SPSS, farklı araştırma sorularına yanıt verebilmek için üç temel t-testi türü sunar. Her biri, ortalamalar arasındaki farkın anlamlı olup olmadığını test etmek için kullanılır ancak veri yapısına ve araştırma tasarımına göre farklılık gösterir. İşte bu testlerin her biri ve temel özellikleri: Bağımsız Örneklem T-Testi (Independent-Samples T Test) Bu test, bir değişkenin iki farklı grup arasında ortalamasının karşılaştırılması amacıyla kullanılır. Örneğin, erkek ve kadın birey

Sistematik örnekleme, araştırmacının evrendeki bireyleri belirli aralıklarla (k değeri)  seçerek örnekleme dahil ettiği bir olasılıklı örnekleme yöntemidir . Bu yöntemde her bireyin seçilme olasılığı eşittir ve seçim süreci belirli bir düzene göre yürütülür. Eğer evrendeki bireyler rastgele ya da rastgeleye yakın  bir sırada (örneğin alfabetik) listelenmişse, sistematik örnekleme oldukça temsil gücü yüksek  bir sonuç verir. Sistematik Örnekleme Ne Zaman Kullanılır? Sistematik

Katmanlı örnekleme, evrenin benzer özelliklere sahip alt gruplara (katmanlara) ayrıldığı ve bu gruplardan rastgele örnekler seçilerek oluşturulduğu olasılıklı örnekleme yöntemidir . Her birey yalnızca bir katmana  dahil edilir ve hiçbir katman birbiriyle örtüşmez. Bu yöntem, evrendeki bireylerin özellikleri çeşitlilik gösterdiğinde ve her özelliğin örneklemde doğru biçimde temsil edilmesi  gerektiğinde tercih edilir. Araştırmacı, bu sayede her alt grubun ölçüm sonuçlarını ayr

Çok Aşamalı Örnekleme Nedir? Çok aşamalı örnekleme, özellikle geniş ve coğrafi olarak dağınık evrenlerde  veri toplamak için kullanılan gelişmiş bir örnekleme yöntemidir. Bu yöntemde, araştırmacı evreni önce büyük kümelere ayırır; ardından bu kümeleri aşamalı biçimde küçülterek her basamakta rastgele seçim yapar. Son aşamada ulaşılan küçük birimler, araştırmanın nihai örneklemini  oluşturur. Tek Aşamalı ve Çok Aşamalı Örnekleme Arasındaki Fark Tek aşamalı örnekleme  yöntemind

Soru Dicle Üniversitesi Lisansüstü Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliği’nin son hükümlerinde hangi esaslar yer almaktadır? Cevap 1) Disiplin İşleri (Madde 61) ◉ Lisansüstü öğrenciler hakkında, 18 Ağustos 2012 tarihli ve 28388 sayılı Resmî Gazete ’de yayımlanan “Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliği”  hükümleri uygulanır. ◉ Bu düzenleme; uyarı, kınama, uzaklaştırma, çıkarma gibi disiplin cezalarının türü ve uygulanma usulünü belirler. 2) Engelli Öğrenciler (Madde

Soru Dicle Üniversitesi sanatta yeterlik programının amacı, süresi, danışman ataması, ders/uygulama yapısı, öneri–izleme–savunma süreçleri ve diploma koşulları nasıldır? Cevap 1) Amaç ve Kapsam (Madde 54) ◉ Sanatta yeterlik, doktora eşdeğeri  bir programdır. ◉ Özgün bir sanat eserinin  ortaya konulması; müzik ve sahne sanatlarında üstün uygulama ve yaratıcılık  esastır. ◉ Program bileşenleri: dersler, seminer, tez/sanatta yeterlik çalışması , konuya bağlı dinleti/sergi/göster

Soru Dicle Üniversitesi’nde doktora tez konusu önerisi, savunma ve diploma koşulları nasıl belirlenmiştir? Cevap 1) Tez Konusu Önerisi ve Savunması (Madde 51) ◉ Tez Önerisi Sunumu: Doktora yeterlik sınavını başarıyla tamamlayan öğrenci, en geç 6 ay içinde  araştırmasının amacını, yöntemini ve çalışma planını içeren bir tez önerisi  hazırlar. Öğrenci, tez önerisini tez izleme komitesi (TİK)  önünde sözlü olarak savunur . Yazılı tez önerisi raporu, sözlü savunmadan en az 15 gün

Soru Dicle Üniversitesi doktora programında ders yükü, yeterlik sınavı ve tez izleme komitesi nasıl belirlenir? Cevap 1) Dersler (Madde 48) ◉ Program Yapısı: Tezli yüksek lisans derecesiyle  kabul edilen öğrenciler için program; En az 21 ulusal kredi  ve 240 AKTS , En az 7 ders , Seminer , Tez önerisi , Yeterlik sınavı  ve Tez çalışması  bileşenlerinden oluşur. Her eğitim-öğretim dönemi için en az 60 AKTS  şartı bulunur. Lisans derecesiyle  kabul edilen öğrenciler için progra

Soru Dicle Üniversitesi’nde doktora programının amacı, öğrenim süresi ve danışman atama esasları nasıl belirlenmiştir? Cevap 1) Amaç ve Kapsam (Madde 45) ◉ Amaç: Doktora programı; öğrencinin bağımsız araştırma yapabilmesi , bilimsel problemleri analiz edebilmesi  ve verileri geniş bir bakış açısıyla yorumlayarak yeni sentezlere ulaşabilmesi  için gerekli bilimsel becerileri kazandırmayı hedefler. ◉ Kapsam: Program; Dersler , Seminer , Doktora yeterlik sınavı , Tez önerisi ve

Amaçlı Örnekleme Nedir? Amaçlı örnekleme, olasılığa dayalı olmayan örnekleme yöntemleri arasında yer alır. Bu yöntemde örnekleme birimleri, araştırmacının bilinçli seçimiyle  belirlenir. Seçim ölçütü; bu birimlerin araştırma konusuna en fazla katkı sağlayacak niteliklere sahip olmasıdır. Kısacası, araştırmacı örnekleri “rastgele” değil, “amaç doğrultusunda” seçer. Bu nedenle yönteme “yargısal örnekleme” adı da verilir. Bu yaklaşım özellikle nitel araştırmalarda  ve karma araş

Küme Örneklemesi Nedir? Küme örneklemesi, büyük ve dağınık topluluklarda yapılan araştırmalarda sıkça kullanılan olasılıklı bir örnekleme yöntemidir. Bu yöntemde araştırmacı, evreni “küme” adı verilen daha küçük alt gruplara ayırır. Daha sonra bu kümeler arasından rastgele seçim yaparak inceleme yapacağı örneklemi belirler. Kümeler çoğunlukla zaten var olan doğal gruplardır; örneğin bir şehirdeki okullar, bir ilçedeki haneler veya bir ildeki hastaneler gibi. Bu yöntem, geniş

Soru Dicle Üniversitesi tezli yüksek lisans programında tez süreci nasıl işler, tez savunması nasıl yapılır ve diploma hangi koşullarda verilir? Cevap 1) Tez Sürecine Geçiş (Madde 42) ◉ Öğrencinin tez aşamasına geçebilmesi için; Tüm derslerini , Seminer dersini , Kredi ve AKTS yükümlülüklerini , Yönetmelikte belirtilen diğer akademik sorumlulukları ve varsa tamamlayıcı faaliyetleri  başarıyla tamamlaması gerekir. ◉ Öğrenci, mezun olana kadar her yarıyıl tez çalışmasına kayıt

Soru Dicle Üniversitesi tezli yüksek lisans programının amacı, süresi, ders yükü, tez danışmanlığı ve tez konusu belirleme süreci nasıldır? Cevap 1) Programın Amacı ve Kapsamı (Madde 37) ◉ Tezli yüksek lisans programı, öğrencinin bilimsel araştırma yöntemlerini etkin biçimde kullanarak bilgiye ulaşma, derleme, yorumlama ve değerlendirme yeteneğini kazanmasını  sağlamayı hedefler. ◉ Program; Dersler , Seminer , Tez çalışması , Tez sınavı ve varsa tamamlayıcı faaliyetlerden/uyg

Soru Dicle Üniversitesi tezsiz yüksek lisans programının amacı, süresi, ders yükü ve mezuniyet koşulları nelerdir? Cevap 1) Programın Amacı ve Kapsamı (Madde 32) ◉ Tezsiz yüksek lisans programı, öğrencilere mesleki bilgi kazandırmak  ve mevcut bilgilerini uygulama alanına aktarma  becerisi kazandırmak amacıyla düzenlenmiştir. ◉ Program, akademik araştırmadan ziyade uygulamaya dönük mesleki yeterlilik  sağlamayı hedefler. 2) Öğrenim Süresi (Madde 33) ◉ Tezsiz yüksek lisans pro

Soru Dicle Üniversitesi’nde bilimsel hazırlık programı hangi durumlarda uygulanır, kaç yarıyıl sürer ve hangi kurallara göre yürütülür? Cevap 1) Uygulanma Koşulları (Madde 31/1) ◉ Bilimsel hazırlık programı , lisans veya yüksek lisans derecesini başvurulan lisansüstü programdan farklı bir alanda alan adaylar için uygulanır. ◉ Amaç, öğrencinin yeni programda başarılı olabilmesi için gerekli altyapı eksikliklerini gidermektir. ◉ Benzer şekilde, önceki lisans veya yüksek lisans

Soru Dicle Üniversitesi lisansüstü programlarında başarı notu nasıl hesaplanır, not dönüşümleri nasıl yapılır ve başarısız olunan dersler nasıl tekrarlanır? Cevap 1) Başarı Notu ve Değerlendirme Sistemi (Madde 28) ◉ Sınavlar 100 tam puan üzerinden  değerlendirilir. ◉ Lisansüstü derslerde Mutlak Değerlendirme Sistemi (MDS)  kullanılır. ◉ Her bir dersten başarılı sayılmak için, yarıyıl sonu veya bütünleme sınavından en az 70/100  alınması gerekir. ◉ Genel başarı notu sınırı da

Soru Dicle Üniversitesi’nde lisansüstü derslerin kredilendirilmesi, devam zorunluluğu ve başarı değerlendirmesi hangi esaslara göre yapılır? Cevap 1) Kredilendirme Esasları (Madde 25) ◉ Lisansüstü derslerin yarıyıl kredi değeri , dersin haftalık teorik saatinin tamamı ile haftalık uygulama/laboratuvar saatinin yarısının toplamından oluşur. ◉ AKTS (Avrupa Kredi Transfer Sistemi) hesaplamasında 1 AKTS = yaklaşık 25 saatlik öğrenci çalışması  olarak kabul edilir. ◉ Seminer , uzm

Soru Dicle Üniversitesi’nde lisansüstü öğrenciler için danışman atamaları nasıl yapılır ve hangi kriterler aranır? Cevap 1) Danışman Atama Usulü (Madde 24/1) ◉ Öğrenciler, elektronik ortamda danışman tercihlerini belirtir. ◉ Anabilim/anasanat dalı başkanlıkları, öğrencilerin tercihleri ve öğretim üyelerinin görüşleri doğrultusunda danışman önerilerini en geç birinci yarıyılın sonuna kadar  enstitüye gönderir. ◉ Atama, enstitü yönetim kurulu kararıyla  kesinleşir. ◉ Önerisi ya