Yüzeysel geçerlik , bir testin görünüşte ölçmek istediği şeyi ölçüp ölçmediğini  gösteren en temel geçerlik türüdür. Başka bir ifadeyle, bir testin veya ölçüm aracının yüzeyden bakıldığında ne kadar uygun, alakalı ve anlaşılır  göründüğünü değerlendirir. 🔹 Yüzeysel Geçerlik Nedir? Yüzeysel geçerlik, bir ölçüm aracının (örneğin test, anket veya ölçek) ölçmek istediği kavramla yüzeysel olarak uyumlu  olup olmadığını belirler. Bu değerlendirme, istatistiksel analizlerden ziyade

Ekolojik geçerlik , bir araştırma bulgusunun gerçek hayata ne kadar genellenebilir olduğunu  gösteren bir ölçüttür. Deneysel sonuçların günlük yaşam koşullarına, ortamlara ve durumlara uygulanabilirliğini belirler. Bu nedenle ekolojik geçerlik, dış geçerliğin  bir alt türüdür. Bir testin yüksek ekolojik geçerliği  varsa, sonuçlar laboratuvar dışındaki ortamlarda da geçerlidir. Düşük ekolojik geçerlik  ise, elde edilen sonuçların yalnızca yapay deneysel koşullar için geçerli o

Ayırt edici geçerlik , bir testin farklı kavramları ölçen diğer testlerle ilişkili olmama derecesini  gösterir. Bu kavram, bir testin yalnızca hedeflenen yapıyı ölçüp ölçmediğini anlamak açısından yapı geçerliğinin alt türlerinden biridir. Eğer iki test, teorik olarak birbirinden bağımsız kavramları ölçüyorsa, bu testler arasında yüksek düzeyde ilişki bulunmamalıdır. Eğer yüksek korelasyon varsa, her iki testin de aynı kavramı ölçme ihtimali ortaya çıkar ve bu durum ayırt ed

Ölçüt geçerliği , bir testin ölçmeyi amaçladığı sonuca ne kadar doğru ulaştığını  değerlendiren bir geçerlik türüdür. Bu sonucun türü bir hastalık, davranış ya da performans göstergesi olabilir. Bu geçerlik türü, testin sonuçlarının “altın standart” (gold standard)  kabul edilen başka bir ölçümle ne derece uyuştuğunu belirler. 🔹 Ölçüt Geçerliği Nedir? Ölçüt geçerliği, bir ölçme aracının sonuçlarının kabul görmüş bir referans ölçümle (ölçüt değişkenle)  ne kadar uyumlu olduğu

Tanımlayıcı İstatistikler (Descriptives) Explore  komutu çalıştırıldığında, SPSS varsayılan olarak merkezi eğilim ve yayılım ölçülerini görüntüler. Merkezi Eğilim (Central Tendency): Dağılımın merkezini gösterir. Hesaplanan ölçüler: Ortalama (Mean), Ortanca (Median)  ve %5 kırpılmış ortalama (Trimmed Mean) . Yayılım (Dispersion): Değerler arasındaki farklılıkları gösterir. Hesaplanan ölçüler: Standart hata, varyans, standart sapma, minimum, maksimum, aralık (range)  ve çeyrek

Explore Komutunun Amacı Veri Keşfi (Explore)  komutu, verilerin özet istatistiklerini ve grafiksel gösterimlerini üretir. Bu işlem tüm gözlemler için tek seferde yapılabileceği gibi, gruplara ayrılmış veriler  için de gerçekleştirilebilir. Bu komutun temel amacı, veri taraması (data screening)  yaparak uç değerleri tanımlamak, normal dağılıma uygunluğu kontrol etmek ve alt gruplar arasındaki farklılıkları tanımlamaktır. Veri keşfi sırasında gözlenebilecek durumlar şunlardır:

Ortalama ve Toplam SPSS’te tanımlayıcı istatistikler komutu varsayılan olarak aritmetik ortalama (mean)  değerini görüntüler. İsteğe bağlı olarak toplam (sum)  değeri de tabloda gösterilebilir. Bu iki ölçü, verinin merkezini tanımlamak ve genel eğilimi görmek açısından temel göstergelerdir. Yayılım (Dağılım Genişliği) Ölçüleri Yayılım ölçüleri, verinin ortalama etrafında ne kadar değiştiğini gösterir. SPSS’te bu kapsamda aşağıdaki istatistikler yer alır: Standart sapma (Std.

Tanımlayıcı İstatistiklerin Amacı Tanımlayıcı istatistik komutu, birden fazla değişken için tek tabloda tek değişkenli özet istatistikler  oluşturur ve standartlaştırılmış değerleri (z değerleri)  hesaplar. Değişkenler, ortalama değerlerinin büyüklüğüne göre (artan veya azalan), alfabetik sıraya göre veya seçildiği sıraya göre (varsayılan) sıralanabilir. Z Değerlerinin Kaydedilmesi Z değerleri kaydedildiğinde, veri düzenleyicide (Data Editor) veri dosyasına eklenir ve grafikl

Yakınsak geçerlik , bir testin aynı ya da benzer kavramları ölçen diğer testlerle ne kadar ilişkili olduğunu  gösteren geçerlik türüdür. Buradaki “kavram” (yapı), doğrudan gözlemlenemeyen; ancak davranış, tutum ya da düşünce biçimleriyle ölçülebilen soyut bir özelliktir. İdeal durumda, aynı yapıyı ölçen iki testin sonuçları arasında orta veya yüksek düzeyde bir pozitif ilişki (korelasyon)  bulunur. Bu yüksek korelasyon, testin yakınsak geçerliğinin ; dolayısıyla yapı geçerliğ

Kapsam Geçerliği Nedir? Kapsam geçerliği , bir testin veya ölçüm aracının ölçülmek istenen kavramın tüm boyutlarını ne kadar kapsadığını  gösterir. Yani, bir ölçek veya sınav, ölçmek istediği konunun tüm yönlerini yeterince içeriyorsa yüksek kapsam geçerliğine sahiptir. Kapsam geçerliği, ölçme geçerliğinin dört temel türünden biridir. Diğerleri: Görünüş geçerliği:  Testin içeriği amacına uygun görünüyor mu? Ölçüt geçerliği:  Sonuçlar, ölçülmek istenen somut çıktıyı doğru yans

Yapı Geçerliği Nedir? Yapı geçerliği , bir testin ölçmek üzere tasarlandığı kavramı ne kadar doğru ölçtüğünü belirler. Doğrudan gözlenemeyen özelliklerin (örneğin zeka, benlik saygısı, mutluluk, akademik motivasyon) doğru biçimde ölçülüp ölçülmediğini anlamak için yapı geçerliği son derece önemlidir. Bir kavram doğrudan ölçülemezse, onu yansıtan gözlenebilir göstergeler  kullanılarak ölçüm yapılır.Yani yapı geçerliği, bir ölçüm aracının teorik bir kavramı (yapıyı)  ölçme gücü

Eşzamanlı Geçerlik Nedir? Eşzamanlı geçerlik , aynı zamanda toplanan iki ölçüm sonucunun birbiriyle ne kadar uyumlu  olduğunu gösteren bir geçerlik türüdür. Yeni geliştirilen bir testin veya ölçeğin, geçerliliği daha önce kanıtlanmış bir ölçüt  ile aynı dönemde karşılaştırılması esasına dayanır. Eşzamanlı geçerlik, ölçüt geçerliğinin  bir alt türüdür. Bu nedenle “eşzamanlı” terimi, yeni testin ve ölçüt testin aynı anda uygulanması  anlamına gelir. 📘 Örnek: Bir işletmede çalı

Soru DEÜ’de lisansüstü ders alma, devam, değerlendirme, not sistemi ve genel akademik hükümler nasıl uygulanır? Cevap 1) Ders Alma, Ekleme ve Bırakma (Madde 41) ◉ Öğrencinin alacağı dersler, danışmanıyla birlikte  belirlenir. ◉ Tez danışmanı atanana kadar bu görev, anabilim/anasanat dalı başkanı  veya program koordinatörü  tarafından yürütülür. ◉ Dersler başladıktan sonra 15 gün içinde , danışman onayıyla: Yeni ders eklenebilir, Mevcut ders bırakılabilir.◉ Öğrenci aldığı her

Soru DEÜ’de lisansüstü kayıt, hazırlık sınıfı ve öğretim planı işlemleri nasıl yürütülür, öğrencilik hakları hangi koşullarda geçerli olur? Cevap 1) Kayıt İşlemleri ve Öğrencilik Haklarından Yararlanma (Madde 38) ◉ Kayıt süreci: Kayıt hakkı kazanan asil ve yedek aday listesi, enstitü yönetim kurulu (EYK)  kararıyla kesinleşir ve müdürlük tarafından ilan edilir. Kayıt, akademik takvim dikkate alınarak  belirlenen günlerde, gerekli belgelerin asıllarının veya enstitü onaylı örn

Soru DEÜ’de lisansüstü kontenjanlar nasıl belirlenir, bilimsel hazırlık, özel öğrenci ve yatay geçiş süreçleri hangi esaslara dayanır? Cevap 1) Kontenjan Belirlenmesi ve İlanı (Madde 34) ◉ Belirleme ve onay: Her güz ve bahar yarıyılı başında , alınacak öğrenci sayıları ve adaylarda aranacak nitelikler, ilgili anabilim/anasanat dalı önerisiyle  hazırlanır. Bu öneriler enstitü kurulu tarafından karara bağlanır  ve resmî olarak ilan edilir . ◉ İlan içeriği: Adayların sınavına gi

Soru DEÜ’de sanatta yeterlikte tez izleme komitesi nasıl kurulur, tez önerisi ve çalışma/tez savunması nasıl yürütülür, diploma hangi şartlarda verilir? Cevap 1) Tez İzleme Komitesi (Madde 30) ◉ Yeterlikten sonra, anasanat dalı önerisi ve enstitü yönetim kurulu (EYK) onayıyla 1 ay içinde  komite kurulur. ◉ Komite 3 üyeden  oluşur: tez danışmanı dışında anasanat dalı içinden 1 , dışından 1  üye. ◉ İkinci tez danışmanı atanmışsa toplantılara katılabilir  (oy hakkı belirtilmemiş

Soru DEÜ’de sanatta yeterlik programına kimler başvurabilir, süreç nasıl işler ve ne zaman tamamlanır? Cevap 1) Genel (Madde 25) ◉ Sanatta yeterlik; özgün sanat eseri üretimi veya (müzik/sahne sanatlarında) üstün uygulama ve yaratıcılığı hedefleyen doktora eşdeğeri  bir programdır. ◉ Yapı: (YL ile kabul) ≥7 ders ve ≥21 kredi ; (lisans ile kabul) ≥14 ders ve ≥42 kredi  + tez/sergi/proje/resital/konser/temsil  + tez önerisi, uzmanlık alanı dersi, yeterlik sınavı . ◉ AKTS: (YL i

Soru: DEÜ’de doktora programında danışman ataması, yeterlik sınavı, tez izleme/tez önerisi, tez savunması ve diploma koşulları nelerdir? Cevap: 1) Tez danışmanı atanması (Madde 19) ◉ Atama ve konu/başlık: Anabilim/anasanat dalı başkanlığı; danışmanı , tez konusu  ve tez başlığını  enstitüye önerir. Danışman ve tez önerisi Enstitü Yönetim Kurulu  kararıyla kesinleşir. Danışman en geç 2. yarıyılın sonuna kadar  atanır. ◉ Nitelikler ve ikinci danışman: Danışman, üniversitede kad

Soru: Dokuz Eylül Üniversitesi doktora programına başvuru koşulları, süre sınırlamaları ve genel esaslar nelerdir? Cevap: 1) Programın Amacı (Madde 16/1) ◉ Doktora programı, öğrencinin: Bağımsız bilimsel araştırma yapabilmesini , Bilimsel problemleri analiz etme, yorumlama ve sentez üretme  becerilerini geliştirmesini hedefler. 2) Programın Yapısı ve Kredi Yükü (Madde 16/2) ◉ Yüksek lisans derecesiyle kabul edilenler için: En az 7 ders (21 kredi) , Toplam 240 AKTS , Program s

Soru: Dokuz Eylül Üniversitesi tezsiz yüksek lisans programının kapsamı, yeterlik sınavı, danışman ataması ve diploma koşulları nelerdir? Cevap: 1) Programın Amacı (Madde 11/1) ◉ Tezsiz yüksek lisans, öğrencinin mesleki konularda uzmanlaşmasını  ve bilimsel bilgiyi uygulamaya dönüştürmesini  amaçlar. ◉ Araştırma yerine uygulama odaklı bir eğitim modeli  benimsenir. 2) Programın Yapısı (Madde 11/2) ◉ Zorunlu unsurlar: En az 10 ders , 1 dönem projesi dersi. ◉ Kredi yükü: Toplam

Soru: Dokuz Eylül Üniversitesi’nde yüksek lisans tezi nasıl tamamlanır, jüri süreci nasıl işler ve diplomaya hangi koşullarda hak kazanılır? Cevap: 1) Tezin Yazımı ve Savunma Zorunluluğu (Madde 9/1–2) ◉ Tezli yüksek lisans öğrencisi , elde ettiği bulguları enstitü yazım kurallarına uygun biçimde  yazar ve jüri önünde sözlü olarak savunur. ◉ Sanat temelli programlarda , öğrenci bir sanat uygulaması  hazırlayabilir; bu uygulamayı belgeleyen tez/uygulama raporunu  yine jüri önün

Soru: Dokuz Eylül Üniversitesi tezli yüksek lisans programının kapsamı, süresi, danışman atama koşulları ve ders yükü nasıldır? Cevap: 1) Programın Amacı (Madde 6/1) ◉ Öğrencinin bilimsel araştırma yöntemlerini  kullanarak bilgiye erişme, derleme, yorumlama ve değerlendirme becerisi kazanması hedeflenir. 2) Programın Yapısı (Madde 6/2) ◉ Zorunlu unsurlar: En az 7 ders , 1 seminer , 1 tez çalışması , Uzmanlık alanı dersi/dersleri. ◉ Kredi yükü: Toplam en az 21 kredi , 120 AKTS

Soru: Dokuz Eylül Üniversitesi’nde yüksek lisans başvuru şartları, değerlendirme sistemi, ALES ve yabancı dil puanı koşulları nelerdir? Cevap: 1) Yüksek Lisans Program Türleri (Madde 4) ◉ Program yapısı:  Yüksek lisans; tezli  ve tezsiz  olmak üzere iki biçimde yürütülür. ◉ Açılma ve yürütülme:  Programların yürütüleceği anabilim/anasanat dalları , YÖK esasları  doğrultusunda; anabilim/anasanat dalı teklifi , enstitü kurulu  ve Senato kararı  ile belirlenir. ◉ Programlar aras

İstanbul Medipol Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü’nün 2025–2026 eğitim-öğretim yılı akademik takvimi açıklandı. Aşağıda güz ve bahar yarıyıllarına ait tüm önemli tarihler yer almaktadır. Bu planlama, öğrencilerin ders kayıtlarını, sınav hazırlıklarını ve dönem sonu süreçlerini düzenli şekilde yürütmelerine yardımcı olur. 🎓 Güz Yarıyılı (2025) Ders Dönemi:  22 Eylül 2025 – 2 Ocak 2026 Ders Seçim Tarihleri:  15 Eylül – 26 Eylül 2025 Ders Alma / Dersten Çekilme:  27 Eylül