Yapay zekâ temelli yazma araçları (AI writing tools), kullanıcıların yazma sürecini kolaylaştırmak, hızlandırmak ve geliştirmek için makine öğrenmesi, doğal dil işleme (NLP) ve büyük dil modelleri (LLM) kullanan yazılımlardır. ChatGPT gibi sohbet botları bu araçların en bilinen örneklerindendir. Bunun yanında, sadece dilbilgisi kontrolü yapan, metin özetleyen ya da yeniden yazan daha spesifik yapay zekâ araçları da vardır. Bu tür araçlar metin üretme, yazıyı geliştirme, hatal

Mantık yanılgıları, günlük hayatta, akademik yazılarda, reklamlarda ve politik söylemlerde sıkça karşımıza çıkan düşünme hatalarıdır. Bu hatalar, ilk bakışta ikna edici görünse de aslında geçersiz akıl yürütmelere dayanır. Bu yazıda, en yaygın 10 mantık yanılgısını anlaşılır örneklerle ele alıyor ve her birinin neden sorunlu olduğunu açıklıyoruz. 1. Merhamet Söylemi Yanılgısı Bir kişi, mantıklı gerekçeler sunmak yerine karşı tarafın acıma duygularına hitap ederek ikna etmeye

Dil; yalnızca iletişim kurduğumuz bir araç değil, aynı zamanda düşüncelerimizi, duygularımızı ve kültürel kodlarımızı şekillendiren bir sistemdir. Bu sistemin içinde bazı özel anlatım biçimleri vardır ki, bazen farkında bile olmadan günlük konuşmalarımızda sık sık kullanırız. Bu yazıda modern iletişimde öne çıkan grawlix , benzetme (simile) , metafor , ve tautoloji  kavramlarını ele alıyor; her birinin anlamını, kullanım amaçlarını ve örneklerini açıklıyoruz. Grawlix Nedir? G

Eleştirel Söylem Analizi (Critical Discourse Analysis – CDA), yazılı ya da sözlü dilin, sosyal bağlam içindeki rolünü inceleyen nitel bir araştırma yöntemidir. Dilin yalnızca bilgi aktarmadığını; aynı zamanda ideolojileri, güç ilişkilerini, kültürel kodları ve toplumsal kalıpları taşıyan bir araç olduğunu kabul eder. CDA, sosyal bilimlerde – özellikle dilbilim, sosyoloji, psikoloji, medya çalışmaları ve kültürel çalışmalar gibi alanlarda – sık kullanılan, yorumlayıcı ve bağla

İçerik analizi, yazılı, görsel ya da işitsel tüm kayıtlı iletişim türlerinde tekrar eden temaları, kavramları ve anlam örüntülerini incelemek için kullanılan sistematik bir araştırma yöntemidir. Gazete haberlerinden politik konuşmalara, sosyal medya paylaşımlarından reklamlara kadar geniş bir yelpazede uygulanabilir olması, onu sosyal bilimlerden pazarlamaya kadar pek çok alanda vazgeçilmez bir yöntem hâline getirir. Bu yöntemin iki boyutu vardır: Nicel içerik analizi , belir

Soru: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi’nde lisansüstü sanatta yeterlik programına ilişkin amaç, kapsam, başarı kriterleri, sanatta ön yeterlik, tez izleme, savunma sınavı ve sanatta yeterlik diploması hangi esaslara göre belirlenir? Cevap: 1) Sanatta Yeterlik Programının Amacı ve Kapsamı (MADDE 46–47) Amaç ◉ Sanatta yeterlik programı; Bir tezle birlikte özgün sanat eserleri  ortaya koymayı, Müzik ve sahne sanatlarında üstün uygulama ve yaratıcılığı  hedefleyen lisansüstü bir

Soru: HMKÜ’de doktora tez önerisi savunması, tez izleme komitesi değerlendirmeleri, tez savunması ve doktora diploması hangi esaslara göre yürütülür? Cevap: 1) Tez Önerisi Savunma Sınavı (MADDE 42) ◉ Yeterlik sınavını geçen öğrenci, en geç altı ay içinde  tez önerisini TİK önünde sözlü olarak savunmak zorundadır. ◉ Yazılı tez önerisi raporu, savunmadan en az 15 gün önce  komite üyelerine teslim edilir. ◉ Savunma yeri ve saati, danışman tarafından sınavdan en az 7 gün önce  en

Soru: HMKÜ doktora programının amacı, kapsamı, başarı şartları, süreleri, yeterlik sınavı ve tez izleme komitesi hangi esaslara göre yürütülür? Cevap: 1) Doktora Programının Amacı (MADDE 36) ◉ Doktora programı, öğrenciye bağımsız araştırma yapma , bilimsel olayları geniş ve derin bir bakış açısıyla irdeleme , yorum yapma ve yeni sentezler oluşturma  becerisi kazandırmayı amaçlar. ◉ Doktora tezi; bilime yenilik getirme , yeni bir bilimsel yöntem geliştirme  veya bilinen bir yö

Soru: HMKÜ tezsiz yüksek lisans programının amacı, kapsamı, başarı değerlendirmesi, süreleri, dönem projesi esasları ve tezsiz yüksek lisans diploması hangi şartlarda verilir? Cevap: 1) Tezsiz Yüksek Lisansın Amacı (MADDE 30) ◉ Programın amacı, öğrenciye mesleki bilgi kazandırmak  ve mevcut bilginin uygulamada nasıl kullanılacağını göstermek  olarak tanımlanır. ◉ Tezsiz yüksek lisans programları ikinci öğretim  ve/veya uzaktan eğitim  şeklinde yürütülür. ◉ Uzaktan eğitim lisa

Soru: HMKÜ tezli yüksek lisans tezinin sonuçlanması, tez savunma jürisinin oluşturulması, savunma sınavı süreçleri ve tezli yüksek lisans diploması hangi şartlarda verilir? Cevap: 1) Yüksek Lisans Tezinin Sonuçlanması (MADDE 27) ◉ Öğrenci, elde ettiği sonuçları enstitünün tez yazım kılavuzuna uygun şekilde  teze dönüştürmek ve tezini jüri önünde sözlü olarak savunmak zorundadır . ◉ EASD tezli yüksek lisans öğrencileri, tezlerine ek olarak sergi açmakla yükümlüdür . ◉ (Ek cüml

Soru: HMKÜ tezli yüksek lisans programının amacı, kapsamı, başarı değerlendirmesi, program süresi ve tez konusu belirleme işlemleri hangi şartlarda yapılır? Cevap: 1) Tezli Yüksek Lisans Programının Amacı (MADDE 22) ◉ Tezli yüksek lisans programının amacı; öğrenciye bilimsel araştırma yapma , bilgiye erişme, değerlendirme, yorumlama, eleştirme ve çözüm önerileri geliştirme yetkinliği kazandırmaktır . 2) Programın Kapsamı (MADDE 23) ◉ Program, en az 21 ulusal kredi , en az 7 d

Soru: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi lisansüstü tez/dönem projesi yazım dili, sınav değerlendirme esasları, genel not ortalaması hesaplaması ve kayıt dondurma işlemleri hangi şartlarda yapılır? Cevap: Tez / Dönem Projesi Yazım Dili (MADDE 17) ◉ Tez ve dönem projesinin yazımı, çoğaltılması ve biçimsel kuralları Senato tarafından onaylanan tez yazım kılavuzunda  belirtilir. ◉ Talep edilmesi hâlinde, ilgili EABDK/EASDK’nın yazılı önerisi ve EYK kararıyla tez başka bir dilde  d

Soru: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi lisansüstü katkı payı ödemesi, kesin kayıt işlemleri, ders kaydı ve danışman ataması hangi şartlarda yapılır? Cevap: Katkı Payı ve Öğrenim Ücreti (MADDE 14) ◉ Katkı payı ve öğrenim ücreti, ilgili mevzuat hükümlerine göre belirlenir ve öğrenciler belirtilen tarihlerde ödemekle yükümlüdür. ◉ Katkı payını ödemeyen öğrencilerin kayıtları yapılmaz veya yenilenmez. Kesin Kayıt ve Ders Kaydı (MADDE 15) ◉ Lisansüstü programlara giriş sonuçları E

Soru Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi’nde bilimsel hazırlık programına, özel statüde, yatay geçişle, yabancı uyruklu ve özel şartlı olarak lisansüstü öğrenci kabulü hangi şartlar altında yapılır? Cevap 1) Bilim/Sanat Sınavı Jürilerinin Belirlenmesi (Madde 8) ◉ Bilim veya sanat sınavı yapılacak her program için ayrı jüri  oluşturulur. ◉ Sınav jürileri; ilgili EABDK/EASDK ’nın yazılı önerisi ve EYK  onayı ile belirlenir. ◉ Her jüri 3 asil  ve 2 yedek  üyeden oluşur. ◉ Bu jürile

Soru Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi lisansüstü programlarında kontenjanlar nasıl belirlenir, başvuru ilanı nasıl yapılır ve hangi şartlarda öğrenci kabul edilir? Cevap 1) Kontenjanların Belirlenmesi ve Başvuru İlanı ◉ Her lisansüstü program için kontenjanlar; EABDK/EASDK ’nın yazılı önerisi → Enstitü Kurulu (EK)  kararı → Senato onayı  sırasıyla belirlenir. ◉ Kontenjanlar eğitim-öğretim yarıyılı başlamadan önce ilan edilir. ◉ Kontenjan belirlenirken ilgili EABD/EASD ’deki ö

Soru Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi’nde öğretim dili nedir ve lisansüstü programlar ile dersler hangi şartlarda açılır? Cevap Öğretim Dili (MADDE 5) ◉ Enstitülerde öğretim dili Türkçe ’dir. ◉ İlgili mevzuatın izin verdiği durumlarda derslerin bir kısmı veya tamamı yabancı dilde yürütülebilir. Program Açma ve Yeni Ders Açılması (MADDE 6) ◉ Yeni bir lisansüstü program açılabilmesi için: İlgili EABD/EASD başkanlığının teklifi, EABDK/EASDK’nın yazılı önerisi, Enstitü Kurulu’nun

İstatistiksel analizlerin en kritik kavramlarından biri olan varyans , bir veri setindeki değerlerin ortalamadan ne kadar uzaklaştığını sayısal olarak ifade eder. Araştırmalarda dağılımı anlamak, gruplar arasındaki farkları test etmek ve parametrik testlerin uygunluğunu değerlendirmek için varyans bilgisi mutlaka incelenir. Bu yazıda varyansın neyi ölçtüğünü, nasıl hesaplandığını, nüfus–örneklem farkını ve ANOVA gibi testlerde neden bu kadar merkezi bir role sahip olduğunu sa

Betimsel istatistikler, bir veri setini anlamanın ve araştırma sürecine sağlam bir başlangıç yapmanın en temel yöntemidir. Araştırmacı, veri topladıktan sonra ilk olarak verinin yapısını, dağılımını, ortalamasını, en düşük ve en yüksek değerlerini ve değişkenliğini inceleyerek elde ettiği bilgiye anlam kazandırır. Çünkü herhangi bir çıkarım testine geçmeden önce verinin “nasıl göründüğünü” bilmek zorunludur. Veri seti ister küçük bir örneklemden ister geniş bir popülasyondan

Akademik Yazım Nedir? Akademik yazım, bilimsel bilginin düzenli, kanıta dayalı ve nesnel bir biçimde aktarılmasını amaçlayan özel bir yazma biçimidir. Bu stil; tezlerden araştırma makalelerine, laboratuvar raporlarından literatür derlemelerine kadar birçok akademik metnin temelini oluşturur. Akademik yazımın amacı; okuyucuya açık, tutarlı ve doğrulanabilir bir bilgi sunmaktır. Bu nedenle kullanılan dil kişisel duygulardan uzak, kanıt temelli, düzenli ve teknik olmalıdır. Her

Akademik araştırmalarda kullanılan kaynakların güvenilirliği, elde edilen sonuçların niteliğini doğrudan belirler. Bu nedenle “bilimsel kaynak” (akademik kaynak) kavramını doğru anlamak, bir araştırmacının sahip olması gereken en temel becerilerden biridir. Bilimsel kaynaklar; alanında uzman kişiler tarafından üretilmiş, kanıta dayalı, tarafsız ve belirli akademik standartlara uygun şekilde yayımlanmış çalışmalardır. Araştırmaların güvenilirliğini artırır, bilimsel bilginin b

Bu bölümde, SPSS Automatic Linear Models çıktılarında yer alan Estimated Means (Tahmini Ortalama Grafikleri)  ve Model Building Summary (Model Kurma Süreci Özeti)  panellerinin ne anlama geldiğini, neden önemli olduklarını ve sonuçların nasıl yorumlanması gerektiğini ele alıyoruz. Her iki çıktı da modelin davranışını, değişkenlerin etkisini ve model seçim sürecinin kalitesini anlamak için kritik bilgiler sunar. 🟦 Estimated Means (Tahmini Ortalama Grafikleri) Estimated Means

Doğrusal model kurulduktan sonra en kritik aşama, modelin ürettiği katsayıları (coefficients)  doğru yorumlamaktır. Çünkü katsayılar, her predictor’ın hedef değişken üzerindeki etkisinin yönünü ve büyüklüğünü  doğrudan açıklar. Linear model oluşturmak yalnızca bir tahmin üretmek değildir; aynı zamanda modelin “neden bu tahmini verdiğini”  anlamak için katsayı analizine ihtiyaç vardır. SPSS Automatic Linear Models içinde yer alan Coefficients görünümü , modelin tüm matematikse

Doğrusal modeller (linear models) yalnızca bir tahmin fonksiyonu üreten araçlar değildir; aynı zamanda modelin nasıl davrandığını, hangi değişkenlere daha fazla ağırlık verdiğini, nerelerde zorlandığını ve hangi gözlemlerin model üzerinde aşırı etkiye sahip olduğunu anlamamızı sağlayan güçlü tanısal (diagnostic) görünümler sunarlar. Bu bölüm, SPSS Automatic Linear Models içinde yer alan model değerlendirme ekranlarını  kapsamlı ve açıklayıcı bir biçimde ele alır. 🔍 Predictor

Automatic Data Preparation (ADP) özelliği, SPSS Automatic Linear Models içinde model kurulmadan hemen önce gerçekleştirilen otomatik bir veri düzenleme sürecidir. Bu adım, veri setini modelleme için en uygun forma getirir; değişkenleri dönüştürür, uç değerleri sınırlar, eksik gözlemleri tamamlar ve kategorileri istatistiksel olarak anlamlı gruplara indirger. ADP, özellikle büyük veri setlerinde veya çok sayıda değişken içeren analizlerde model doğruluğunu doğrudan etkileyen k