SPSS’te Select Cases Nedir, Ne İşe Yarar? | Veri Setinde Belirli Özelliklere Sahip Alt Grupları İncelemek

SPSS kullanıcıları çoğu zaman, tüm veri seti yerine belirli alt gruplarla çalışmak ister.Örneğin, “sadece yoğun bakımda kalan hastalar” ya da “taburculuk süresi 10 günden uzun olanlar” gibi koşullarla veriyi daraltmak isteriz.Bu durumda devreye Select Cases girer. Bu araç, analiz öncesinde veri setini filtreleyerek yalnızca belirli gözlemleri aktif hale getirir.

Select Cases Nedir?

Select Cases, SPSS’te koşula göre belirli gözlemleri (cases) seçmeye veya dışlamaya yarayan bir işlemdir.Veriyi silmeden, analizlerin yalnızca seçilen satırlarda yürütülmesini sağlar. Kısaca:

“Veri setimde belirli özelliklere sahip alt grubu analiz etmek istiyorum” dediğinizde kullanmanız gereken araçtır.

⚙️ Kullanım Adımları

Menü Yolu: Data → Select Cases...

Açılan pencerede seçenekler:

1. All cases → Tüm gözlemleri dahil eder.

2. If condition is satisfied → Belirli koşullar yazılarak filtre oluşturulur.

3. Random sample of cases → Rastgele bir alt örnek seçilir.

4. Based on time or case range → Belirli satır aralıkları seçilir.

5. Use filter variable → 0/1 değerli bir değişkeni filtre olarak kullanır.

🎯 Örnek Uygulama

(SPSS’te Select Cases Komutu ile Belirli Özellikteki Hastaları Filtreleme)

Hasta Kalış Süres veri setinde her satır bir hastayı temsil eder. Bu uygulamada şu değişkenleri inceleyeceğiz:

• Age → Hastanın yaşı

• Gender → 0=Erkek, 1=Kadın

• Diabetes → Diyabet; 0=Hayır, 1=Evet

• Obesity → 0=Hayır, 1=Evet

Amaç

Analizimizi yalnızca şu özelliklere sahip hastalar üzerinde yapacağız:

• Kadın (Gender = 1)

• Diyabet hastalığı olan (Diabetes = 1)

• Yaşı 40’tan büyük (Age > 40)

• Obezite öyküsü bulunmayan (Obesity = 0)

Menü Üzerinden Uygulama

1. SPSS’te Data → Select Cases... menüsüne git.

2. “If condition is satisfied” seçeneğini işaretle.

3. If… butonuna tıkla.

4. Açılan pencereye şu koşulu yaz:

   gender = 1 AND diabetes = 1 AND age > 40 AND obesity = 0

5. Continue → OK tıkla.

Artık SPSS yalnızca bu koşullara uyan gözlemleri (kadın + diyabetli + 40 yaş üstü + obez olmayan) analizlerde dikkate alacaktır.

Dikkat Edilmesi Gerekenler

• Select Cases veriyi silmez, sadece analizde aktif hale getirir.

• Hariç tutulan satırlar üstü çizili olarak görünür.

• Filtreyi iptal etmek için:Data → Select Cases → All Cases seçeneğini işaretle.

• “Save As” ile kaydedersen, uygulanan filtre kalıcı hale gelir.

Ne Zaman Kullanılır?

• Belirli bir hasta profiline göre (örneğin cinsiyet, hastalık öyküsü, yaş vb.) odaklı analiz yapmak istediğinde

• Eksik veya hatalı kayıtları geçici olarak hariç tutmak için

• Rastgele veya sistematik örnekleme yapmak için

• Büyük veri setlerinde analiz performansını artırmak için

Örnek Yorum

“Select Cases” komutuyla yalnızca 40 yaş üstü, diyabetli, obez olmayan kadın hastalar seçildiğinde:

• LOS (Length of Stay) ortalaması genel popülasyondan daha yüksek çıkabilir,

• Cost (Treatment Cost) ise diyabetin tedavi yükü nedeniyle artış gösterebilir.

Bu alt grup analizi, özellikle diyabet ve yaş faktörlerinin klinik maliyet üzerindeki etkilerini değerlendirmede oldukça faydalıdır.

SPSS’te Select Cases, veri analizi sürecine esneklik kazandırır.Bu özellik sayesinde yalnızca belirli gruplar üzerinde çalışabilir, analiz sonuçlarını daha hedefli hale getirebilirsin.

“Doğru vakayı seç, doğru sonucu elde et.” Bu, Select Cases özelliğinin temel felsefesidir.