AMA Referanslama Nedir? Tıbbi Yazılar İçin Uygulamalı Bir Rehber

Akademik yazımda kullanılan referanslama stilleri disiplinlere göre değişir. Tıp alanında ise en yaygın ve standart kabul edilen format AMA Referanslama Stilidir (American Medical Association).

Özellikle tıp fakülteleri, sağlık bilimleri enstitüleri, hemşirelik bölümleri ve tıp dergilerine gönderilen makalelerde AMA formatı zorunlu tutulur.

AMA sistemi; sade, hızlı takip edilebilir ve numaralandırmaya dayalı yapısıyla bilimsel metinlerde kaynak kullanımını oldukça pratik hâle getirir.

AMA Referanslama Sisteminin Temel Özellikleri

AMA stilinin üç temel bileşeni vardır:

1. Metin içi atıflar

Metnin içinde kaynak belirtirken, cümlenin sonunda veya ilgili kelimenin hemen ardından üst simge (superscript) bir numara kullanılır.

Örnek:

Halk sağlığı kampanyalarının etkili olabilmesi için politika değişikliğine odaklanmak büyük önem taşır.¹

Her kaynak ilk geçtiği sıraya göre numara alır ve bu numara metin boyunca değişmez.

2. Numaralı kaynakça listesi

Metnin sonunda tüm kaynaklar 1’den başlayarak sırayla listelenir. Her kaynak, AMA’nın belirlediği yapısal kurallara göre yazılır.

3. Kısaltmalar ve dergi adları için standart format

Tıp dergilerinin adları genellikle NLM kısaltmaları ile yazılır.

Örnek: Health Promotion Practice → Health Promot Pract.

AMA Kaynakça Bileşenleri

Bir dergi makalesi için AMA formatı şu şekilde oluşturulur:

Yazarlar. Makale başlığı. Dergi Adı. Yıl;Cilt(Sayı):Sayfa Aralığı. doi:…

Örneğin verilen kaynak:

1. Walter L, Dumke K, Oliva A, et al. From tobacco to obesity prevention policies: A framework for implementing community-driven policy change. Health Promot Pract. 2018;19(6):856–862. doi:10.1177/1524839918760843.

Burada dikkat edilmesi gereken noktalar:

• Yazar soyadı + baş harfleri yazılır (nokta yoktur).

• Üçten fazla yazar varsa ilk üçü yazılır, ardından “et al.” eklenir.

• Makale başlığında sadece özel isimler büyük harfle başlar.

• Dergi adı kısaltmalı biçimde yazılır.

• Yıl, cilt, sayı ve sayfa aralığı mutlaka belirtilir.

• DOI varsa eklenir.

AMA Metin İçi Atıf Kullanımı

Metin içerisinde kaynaklar tek tek, aralıklarla veya virgülle gösterilebilir:

• Tek kaynak:… önemli bir halk sağlığı göstergesidir.¹

• Birden fazla ardışık kaynak:… birçok çalışmada rapor edilmiştir.²⁻⁵

• Ardışık olmayan kaynaklar:… çeşitli araştırmalar bunu desteklemektedir.³,⁷

Numaralar cümlenin noktalamasından önce veya sonra yazılabilir; AMA ikisine de izin verir.

AMA’ya Göre En Yaygın Kaynak Türleri

1. Dergi Makalesi

Yazarlar. Başlık. Dergi. Yıl;Cilt(Sayı):Sayfa aralığı. doi

2. Kitap

Yazarlar. Kitap Adı. Baskı. Yayıncı; Yıl.

3. Kitap Bölümü

Yazarlar. Bölüm başlığı. In: Editör(ler). Kitap Adı. Yayıncı; Yıl:Sayfalar.

4. Web Sitesi

Kurumsal yazar ya da başlık. URL. Yayın tarihi. Erişim tarihi.

5. Tez / Rapor

Yazar. Başlık. Türü. Üniversite; Yıl.

AMA Kullanırken Dikkat Edilmesi Gerekenler

• Kaynaklar metinde geçiş sırasına göre numaralanmalıdır.

• Kaynak numarası bir kez verildiğinde tüm metinde aynı kalır.

• URL çok uzunsa “Accessed date: …” eklenmelidir.

• DOI her zaman tercih edilir.

• Yazar isimleri arasında virgül, yazar ile başlık arasında nokta bulunur.

• “et al.” öncesinde mutlaka virgül olmalıdır.

AMA Stilinin Tercih Edilme Nedenleri

• Tıp alanındaki akademik dergilerle tam uyum sağlar.

• Uzun kaynak listelerinde okuyucuya hız kazandırır.

• Sayfa içinde gereksiz parantez yığını oluşturmaz.

• Klinik araştırmalar, vaka raporları ve literatür analizlerinde standart bir görünüm sağlar.