SPSS UNIANOVA Komutunun Ek Özellikleri

SPSS’te UNIANOVA komutu, “General Linear Model → Univariate” analizinin sözdizimi (syntax) eşdeğeridir. Bu komut, grafiksel arayüzde yapılamayan gelişmiş tanımlamalar ve testlerin uygulanmasına izin verir.

Aşağıda, UNIANOVA’nın desteklediği ek komut alt seçenekleri (subcommand) özetlenmiştir:

🔹 DESIGN

Modelde iç içe geçmiş etkileri (nested effects) tanımlamak için kullanılır. Örneğin bir değişkenin belirli bir faktörün düzeyleri içinde tanımlı olduğu hiyerarşik modellerde tercih edilir.

🔹 TEST

Belirli etkilerin, lineer kombinasyonlara veya sabit bir değere göre test edilmesini sağlar. Bu sayede modelde yalnızca ana etkiler değil, özel hipotezler de test edilebilir.

🔹 CONTRAST

Aynı analizde birden fazla contrast (karşılaştırma) türü tanımlamaya izin verir.

Ayrıca:

• Deviation ve Simple contrast türleri için ara referans kategorisi belirlenebilir.

• Polynomial contrast’larda kullanılacak metrikler (ölçek değerleri) tanımlanabilir.

🔹 MISSING

Analize kullanıcı tanımlı eksik değerleri (user-missing values) dahil etmek için kullanılır. Normalde SPSS bu değerleri dışlar; ancak bu alt komutla analize dahil edilmeleri sağlanabilir.

🔹 CRITERIA

Analiz için kullanılacak EPS kriterlerini belirler. Bu kriterler, hesaplama toleransları veya çözümleme sınırları gibi istatistiksel parametreleri ayarlamak için kullanılır.

🔹 LMATRIX, MMATRIX, KMATRIX

Kullanıcı tarafından özel matrislerin tanımlanmasına izin verir:

• LMATRIX: Lineer hipotez testleri için özel L matrisi oluşturur.

• MMATRIX: Ortalama (means) karşılaştırmaları için özel M matrisi oluşturur.

• KMATRIX: Kısıtlamalar (constraints) veya kombinasyonlar için özel K matrisi tanımlar.

Bu matrisler, modeldeki etkiler için özel karşılaştırmalar ve testler tasarlamak amacıyla kullanılır.

Akademik Danışmanlık

Akademik Tez Yazım Danışmanlığı

Hizmeti İncele

🔹 POSTHOC

Post hoc karşılaştırmalar için özel hata terimleri tanımlamaya olanak verir. Bu sayede, klasik Levene ya da Tukey testlerinden farklı olarak kullanıcı tanımlı hata yapısı kullanılabilir.

🔹 EMMEANS

Modelde yer alan herhangi bir faktör veya faktör etkileşimi için tahmini marjinal ortalamaların (Estimated Marginal Means) hesaplanmasını sağlar. Bu alt komut, “EMMEANS” sekmesinin sözdizim karşılığıdır.

🔹 SAVE

Analiz sırasında oluşturulan geçici değişkenlerin adlarını belirlemeye yarar. Bu değişkenler genellikle kalıntılar (residuals), tahmin edilen değerler veya etki büyüklükleridir.

🔹 OUTFILE

Sonuç tablolarını veya tasarım matrisini yeni bir veri dosyasına yazmak için kullanılır.

Bu alt komut üç tür veri oluşturabilir:

• Korelasyon matrisi veri dosyası

• Gruplar arası ANOVA tablosu istatistiklerini içeren matris dosyası

• Tasarım matrisi (design matrix) içeren veri dosyası

🧩 Genel Not

UNIANOVA sözdizimi, grafiksel arayüze göre çok daha esnek bir kontrol sunar. Bu ek alt komutlar sayesinde, kullanıcı özel hipotezleri test edebilir, varsayım matrisleri tanımlayabilir ve sonuçları dışa aktararak ileri analizlerde kullanabilir.